Trong bóng đá hiện đại, đá phạt là một trong những tình huống cố định có khả năng thay đổi cục diện trận đấu chỉ trong tích tắc. Không ít bàn thắng đẹp mắt, khoảnh khắc lịch sử và tranh cãi nảy lửa đều bắt nguồn từ các quả đá phạt. Tuy nhiên, không phải người hâm mộ nào cũng hiểu rõ sự khác biệt giữa đá phạt trực tiếp và đá phạt gián tiếp, cũng như các quy định cụ thể đi kèm theo luật FIFA và IFAB mới nhất.
Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn phân biệt đá phạt trực tiếp và gián tiếp: từ định nghĩa, luật áp dụng, tín hiệu trọng tài, các lỗi dẫn đến từng loại đá phạt, cho tới những ví dụ kinh điển trong lịch sử bóng đá và các thay đổi luật quan trọng được cập nhật gần đây
Tìm hiểu về đá phạt trực tiếp và gián tiếp
Đá phạt trực tiếp là gì?
Theo Keo nha cai 5, đá phạt trực tiếp (Direct Free Kick) là hình thức đá phạt cho phép cầu thủ sút thẳng bóng vào khung thành đối phương để ghi bàn mà không cần bóng chạm bất kỳ cầu thủ nào khác.
Theo Luật 13 của IFAB – bộ luật được FIFA áp dụng trên toàn thế giới – nếu bóng từ quả đá phạt trực tiếp đi thẳng vào lưới hợp lệ, bàn thắng sẽ được công nhận. Đây chính là lý do đá phạt trực tiếp luôn mang đến sự hồi hộp và kỳ vọng lớn từ khán giả.
Đá phạt gián tiếp là gì?
Đá phạt gián tiếp (Indirect Free Kick) là hình thức đá phạt mà bàn thắng chỉ được công nhận nếu bóng chạm vào một cầu thủ khác (đồng đội hoặc đối phương) trước khi đi vào khung thành.
Nếu cầu thủ sút thẳng từ quả đá phạt gián tiếp và bóng bay trực tiếp vào lưới mà không chạm ai, bàn thắng sẽ không được tính và trận đấu được bắt đầu lại bằng một quả phát bóng lên cho đội phòng ngự.
Dấu hiệu phân biệt đá phạt trực tiếp và gián tiếp
Trên sân, dấu hiệu quan trọng nhất để người chơi và khán giả nhận biết
loại đá phạt chính là tín hiệu tay của trọng tài:
- Đá phạt gián tiếp: Trọng tài giơ một cánh tay thẳng lên trên đầu
và giữ nguyên cho đến khi bóng được đá và chạm vào cầu thủ khác. - Đá phạt trực tiếp: Không có tín hiệu tay đặc biệt,
trọng tài chỉ chỉ tay về hướng đội được hưởng phạt.
Các lỗi thường gặp trong đá phạt trực tiếp và gián tiếp
Những lỗi dẫn đến đá phạt trực tiếp
Theo như những người tham gia theo dõi livescore trận đấu nhanh tại keo nha cai 5 cho biết, một đội sẽ được hưởng đá phạt trực tiếp khi đối phương phạm lỗi có tính chất va chạm hoặc dùng sức quá mức, bao gồm:
- Đá hoặc cố tình đá đối phương
- Ngáng chân hoặc cố tình ngáng chân
- Xoạc bóng nguy hiểm
- Đẩy người
- Nhảy vào đối phương
- Đánh, húc đầu hoặc cố tình gây bạo lực
- Giữ người, kéo áo
- Cố tình dùng tay chơi bóng (trừ thủ môn trong vòng cấm)
Nếu các lỗi trên xảy ra trong vòng cấm địa, đội bị phạm lỗi sẽ được hưởng một quả phạt đền – về bản chất là đá phạt trực tiếp ở cự ly 11 mét.
Những lỗi dẫn đến đá phạt gián tiếp
Đá phạt gián tiếp thường được áp dụng cho các lỗi kỹ thuật hoặc hành vi
không mang tính bạo lực trực tiếp:
- Chơi bóng nguy hiểm nhưng không có va chạm
- Cản trở đường di chuyển của đối phương
- Phản đối quyết định trọng tài bằng lời nói hoặc cử chỉ
- Thủ môn giữ bóng quá thời gian cho phép
- Thủ môn dùng tay bắt bóng từ đường chuyền về của đồng đội
- Thủ môn dùng tay bắt bóng trực tiếp từ quả ném biên của đồng đội
Đáng chú ý, theo cập nhật mới nhất từ IFAB áp dụng từ mùa giải 2025–26, nếu thủ môn giữ bóng trong tay quá 8 giây, đội đối phương sẽ được hưởng một quả phạt góc thay vì đá phạt gián tiếp như trước. Sự thay đổi này nhằm hạn chế hành vi câu giờ.
Vị trí đặt bóng và hàng rào phòng ngự
Trong cả hai loại đá phạt, đội phòng ngự phải đứng cách bóng tối thiểu 9,15 mét (10 yards). Nếu đá phạt được thực hiện trong vòng cấm, các cầu thủ phòng ngự phải đứng trên vạch cầu môn.
Với đá phạt gián tiếp trong vòng cấm, bóng sẽ được đặt tại vị trí xảy ra lỗi hoặc trên đường song song gần nhất với vạch cầu môn, đảm bảo khoảng cách hợp lệ theo luật.
Những ví dụ kinh điển trong lịch sử bóng đá
Pha sút phạt của Roberto Carlos vào lưới Pháp năm 1997 là minh chứng hoàn hảo cho sức mạnh của đá phạt trực tiếp. Ngược lại, bàn thắng của Alan Shearer từ pha phối hợp đá phạt gián tiếp với Nolberto Solano năm 2002 cho thấy sự hiệu quả của chiến thuật trong tình huống gián tiếp.
Những hiểu lầm thường gặp về đá phạt
- Mọi quả đá phạt đều có thể sút thẳng vào gôn: Sai. Chỉ đá phạt trực tiếp mới cho phép ghi bàn trực tiếp.
- Phạm lỗi trong vòng cấm luôn là penalty: Sai. Một số lỗi kỹ thuật của thủ môn chỉ dẫn đến đá phạt gián tiếp.
Việc phân biệt đá phạt trực tiếp và gián tiếp không chỉ giúp người hâm mộ theo dõi trận đấu chính xác hơn, mà còn cho thấy chiều sâu chiến thuật và tính chặt chẽ trong luật bóng đá hiện đại. Mỗi quyết định của trọng tài đều dựa trên những quy tắc cụ thể, góp phần đảm bảo sự công bằng và hấp dẫn cho môn thể thao vua.
